Hond afkoelen: 9 manieren die echt werken

Sanne de Vries · Redacteur, dierenwelzijn en producten voor huisdieren

Sanne woont met een labrador en twee katten in Noord-Brabant, een van de warmste streken van Nederland in de zomer. Nederland heeft bovendien een vochtig zeeklimaat, en juist die vochtigheid maakt hijgen minder effectief voor een hond. Al enkele seizoenen test ze in de praktijk wat dieren echt helpt tegen de hitte en wat alleen maar zo lijkt.

1. Een koel oppervlak om op te liggen

Kijk waar je hond in de zomer uit zichzelf gaat liggen: de tegels in de gang, de badkamer, de trap naar de kelder. Hij zoekt geen kou, hij zoekt een oppervlak dat zijn warmte opneemt, want die raakt hij kwijt via de onderkant van zijn lichaam, waar de vacht dun is.

Dat is precies wat een koelmat doet, op een plek die jij bepaalt, en mee te nemen in de auto of op vakantie. De natuurkunde staat op de pagina hoe een koelmat werkt, met de meting erbij: 31,7 °C op de kale vloer tegen 25,8 °C op de mat.

Het is ook het punt waarop je over de meeste uren invloed hebt: een hond slaapt twaalf tot zestien uur per dag, en elk uur op een oppervlak dat warmte opneemt is een uur minder werk voor zijn eigen koeling.

Kom je een belofte tegen van graden ónder de omgevingstemperatuur, dan vraagt die om een energiebron, en die heeft een passieve mat niet. De graden die wij publiceren zijn gemeten, met de startwaarde ernaast.

2. Schaduw die er tussen de middag nog is

Een plek die 's ochtends in de schaduw ligt, kan 's middags in de volle zon staan. Ligt je hond buiten, controleer die plek dan één keer rond het middaguur. Een parasol die je kunt verzetten of een schaduwdoek lost het voor weinig geld op — en daar hoort de mat te liggen, niet in de zon.

3. Bewegende lucht

Een ventilator die de lucht in de kamer laat rondgaan helpt meer dan een die op de hond staat gericht. Bij een hond loopt het effect vooral via de verdamping tijdens het hijgen, en die gaat beter als de vochtige lucht wordt afgevoerd. Vroeg in de ochtend luchten en daarna de ramen verduisteren is de routine die een woning koel houdt.

4. Water op meerdere plekken, en niet ijskoud

Twee of drie bakken, ook buiten en in de auto. Water op kamertemperatuur of net koel wordt liever gedronken dan ijskoud water. Voor lange tochten: een opvouwbare drinkbak in de rugzak.

5. Uitlaten op het juiste uur

Vóór zevenen 's ochtends en na achten 's avonds, tussen de middag alleen het hoognodige. Een hond die om twaalf uur een uur loopt bij 32 graden maakt ook zelf warmte door de inspanning, en die komt boven op de warmte van buiten.

Voel de grond met de rug van je hand, vijf seconden. Bij 30 graden lucht kan asfalt boven de 50 komen en het geeft die warmte tot laat op de avond af. Gras, zandpaden en straten in de schaduw zijn in de zomer niet alleen prettiger: ze zijn duidelijk koeler.

6. Natte handdoek, maar op de goede manier

Een vochtige doek onder de hond, of losjes over rug en nek gelegd, helpt. Hem erin wikkelen niet: dat isoleert, en de warmte blijft eronder zitten. Verwissel de doek zodra hij is opgewarmd, anders wordt koeling een deken.

7. De vacht verzorgen in plaats van scheren

Dode ondervacht werkt als een isolatielaag, dus grondig borstelen levert in de zomer veel op. Scheren daarentegen pakt bij rassen met een dubbele vacht — de Duitse herder, de husky, de australian shepherd — meestal averechts uit: die vacht beschermt ook tegen warmte van buiten en tegen verbranding. Uitdunnen in plaats van inkorten, en vraag het bij twijfel aan de trimmer.

8. Een ondiep badje, als je hond erin gaat

Dat geldt alleen voor honden die graag het water in gaan, en het zit vast aan één plek in de tuin: het dekt de minuten dat de hond erin staat, meer niet. Het water hoeft niet ijskoud te zijn, en droog hem daarna af of laat hem aan de lucht drogen, zodat er onder de natte vacht geen warmte blijft hangen.

Dwingen heeft geen zin: een hond die water mijdt heeft daar zijn redenen voor, en stress levert extra warmte op. Voor alle andere uren blijft er hoe dan ook een koele plek nodig om op te liggen.

9. Verkoeling combineren met bezigheid

Bevroren snacks, een vulbaar speeltje uit de vriezer, koud natvoer om af te likken: dat koelt een beetje van binnenuit en houdt je hond bezig op dagen dat de lange wandeling overslaat. Overdrijf het niet: veel heel koud voer tegelijk kan zwaar op de maag liggen.

En het punt waarover niet valt te onderhandelen

Wat je doet als het toch gebeurt, staat in het artikel hitteberoerte bij honden. Bij katten werkt veel anders, en dat staat in kat en hitte: de signalen.

Deze tekst vervangt het oordeel van een dierenarts niet.